السيد موسى الشبيري الزنجاني
6311
كتاب النكاح ( فارسى )
3 - روايات دالّ بر اعتبار 45 روز 1 - صحيحه زرارة : قال سألت ابا جعفر عليه السلام ما عدة المتعة اذا مات عنها الذي تمتع بها ؟ قال عليه السلام اربعة اشهر و عشرا ، ثم قال يا زرارة كل النكاح اذا مات عنها الزوج فعلى المرأة حرة كانت أو أمةً او على اى وجه كان النكاح منه متعة أو تزويجاً أو ملك يمين ، فالعدة أربعة أشهر و عشرا ، و عدة المطلقة ثلاثة اشهر و الامة المطلقة عليها نصف ما على الحرة و لذلك المتعة عليها مثل ما على الامة » « 1 » . از ذيل اين روايت عدهاى از فقهاء عموم تنزيل را استفاده نمودهاند و متعه را مطلقا به منزله أمه دانستهاند . در اين روايت ممكن است اشكالى به نظر برسد و آن اشكال اين است كه امام عليه السلام در جمله « عدة المطلقة ثلاثه اشهر » عده طلاق را به طور مطلق سه ماه قرار دادهاند ، با اينكه سه ماه مربوط به عده ذات الشهور است نه ذات الاقراء و اگر قرار باشد حمل اين ثلاثه اشهر بر ذات الشهور با اينكه فرد نادرى است بدون اشكال باشد ، در ما نحن فيه نيز ما روايات 45 روز را بر ذات الشهور حمل مىكنيم . و لكن اين اشكال قابل دفع است زيرا آنچه با تأمل در صدر روايت استفاده مىشود اين است كه مقسم بيان احكام در اين روايت « شهور و ماه » است يعنى وقتى امام عليه السلام عده وفات را « اربعة اشهر و عشرا » ذكر مىنمايند كه اين عدد بر اساس ماه است ، در ادامه نيز كه حكم عده طلاق را بيان نمودهاند در حقيقت در مقام بيان عده طلاقى هستند كه بر اساس ماه بايد محاسبه شود و قهراً فقط ناظر به ذات الشهور هستند نه اينكه در مقام بيان حكم عده به طور كلى باشند تا اينكه گفته شود چون ذات الشهور فرد نادرى است حمل آن حكم كلى بر اين فرد حمل بر فرد نادر است . 2 - فتواى أبو بصير ، كه فتواى مثل او طبعاً مطلبى عقلى و اجتهادى نيست بلكه برگرفته از كلام معصوم است . محمد بن يعقوب عن محمد بن يحيى عن محمد بن الحسين عن عدة من اصحابنا عن
--> ( 1 ) - الوسائل ، كتاب الطلاق ، باب 52 از ابواب العدد ، ح 2 ، 22 / 275 .